۱
سند اول از ۵ گانه
سند ۱: طرح مشارکت
Participation Planساختار استاندارد الگو (Template)
این سند نقشه راه اجرایی، متدولوژی، زمان‌بندی و معیارهای پایش فرآیند مشارکت را پیش از ورود به مطالعات فاز اول مشخص می‌سازد.
شناسنامه الگوی سند «طرح مشارکت»
- مشخصات عمومی طرح و تعیین ضریب پیچیدگی شهر (طبق ماده ۷)
- بیانیه اهداف و سطح هدف مشارکت (پایه یا تعمیقی/هم‌تصمیمی)
- ماتریس زمان‌بندی و گام‌های اجرایی (۸ هفته‌ای)
- ترکیب ابزارها و روش‌های تعاملی (کمی، کیفی و دیجیتال)
- شاخص‌های پایش کیفیت، آستانه‌های شمولیت و پایش مخاطرات
نمونه پرشده و عملیاتی (پایلوت شهر مهاباد)
۱) مشخصات عمومی و ضریب پیچیدگی مهاباد:
- 🏙️ شهر: مهاباد (استان آذربایجان غربی) | جمعیت: ~۱۹۰,۰۰۰ نفر
- 📊 ضریب پیچیدگی ابلاغی (طبق ماده ۷): بالا (ضرورت تحقق سطح تعمیقی/هم‌تصمیمی)
- 🎯 علل تعیین ضریب پیچیدگی بالا: وجود بافت تاریخی و بازار سنتی/تاناکورا، پهنه‌های حاشیه‌نشینی و سکونتگاه‌های غیررسمی (محلات مجبورسو و شغاف)، حریم حساس زیست‌محیطی سد و رودخانه مهاباد، و تنوع صنفی و فرهنگی.
۲) ماتریس زمان‌بندی و گام‌های اجرایی (گام ۱):
- 📅 هفته ۱–۲: تشکیل شناسنامه کنشگران و ابلاغ بخشنامه‌های اداری
- 📅 هفته ۳–۴: امتیازدهی شاخص‌های قدرت-منفعت و رسم نقشه مندلو
- 📅 هفته ۵–۶: راه‌اندازی پیشخوان برخط شهری (
mahabad.osalliyat.ir) و بارگذاری محتوای ساده‌شده - 📅 هفته ۷–۸: اجرای فراخوان عمومی با قفل ۷۲ ساعته و اخذ مصوبه شورای راهبری
۳) شاخص‌های پایش کیفیت فرآیند در مهاباد (Quality KPIs):
- ✅ آستانه شمولیت گروه‌های بی‌صدا (طبق ماده ۸): حداقل ۲۵٪ کل بانک اطلاعاتی کنشگران باید از اقشار کم‌برخوردار و کم‌صدا باشند
- ✅ نرخ شفافیت اطلاع‌رسانی: بارگذاری ۱۰۰٪ دستور جلسات حداقل ۷۲ ساعت قبل از برگزاری در سامانه
- ✅ ضمانت پاسخ‌گویی: صدور کد پیگیری ۱۶ رقمی برای تمام ورودی‌ها و الزام به ثبت دلیل فنی برای نظرات ردشده
۲
سند دوم از ۵ گانه
سند ۲: شناسنامه و بانک اطلاعاتی کنشگران
Stakeholder Directoryساختار استاندارد الگو (Template)
ساختار بانک اطلاعاتی
- دیتابیس ساختاریافته‌ای که کلیه کنشگران شهر را طبقه‌بندی و کدگذاری می‌کند
- در ۴ گروه اصلی و ۱۱ زیرگروه مصوب جدول شماره ۱ دستورالعمل
- هر کنشگر با کد یکتای شناسایی، حوزه جغرافیایی، کانال ارتباطی و ملاحظات خاص ثبت می‌شود
نمونه پرشده (جدول بانک اطلاعاتی کنشگران — پایلوت مهاباد)
| کد یکتا | گروه اصلی | زیرگروه مصوب | عنوان شخص / نهاد / تشکل | حوزه جغرافیایی / محله | کانال ارتباطی | وضعیت احراز و ملاحظات |
|---|---|---|---|---|---|---|
STK-MHB-101 |
۴. دولت / بخش عمومی | ۱۰. حاکمیتی و سیاست‌گذار | فرمانداری ویژه مهاباد (معاون عمرانی) | کل شهر و حریم | مکاتبه اداری / اتوماسیون | نماینده رسمی ابلاغ‌شده |
STK-MHB-102 |
۴. دولت / بخش عمومی | ۱۱. شهرداری و شورا | شهرداری مهاباد (مدیر بازآفرینی) | کل محلات | سامانه پیشخوان / ایمیل | مالک زیرساخت و پیشخوان |
STK-MHB-201 |
۱. جامعه مدنی | ۱. دانشگاهیان و پژوهشگران | استاد گروه شهرسازی دانشگاه آزاد مهاباد | کل شهر | ایمیل / تلفن همراه | رزومه پژوهشی در بافت تاریخی |
STK-MHB-202 |
۱. جامعه مدنی | ۳. سمن‌ها و نهادهای مردمی | انجمن زیست‌محیطی «زیست‌باران مهاباد» | حوضه سد و رودخانه | بله / پیامک / ایمیل | سمن دارای پروانه رسمی |
STK-MHB-301 |
۲. بخش خصوصی | ۷. مالکان و کسبه محلی | هیئت‌امنای بازار سنتی و تاناکورای مهاباد | هسته مرکزی / بازار | جلسه حضوری / ایتا | نمایندگی اصناف خرد محلی |
STK-MHB-401 |
۳. شهروندان | ۸. گروه‌های بی‌صدا (معلولان) | کانون توانمندان جسمی-حرکتی مهاباد | محله مجبورسو / عمومی | تسهیل‌گر میدانی / ایتا | نیازمند مناسب‌سازی رمپ و جلسات |
STK-MHB-402 |
۳. شهروندان | ۸. گروه‌های بی‌صدا (زنان سرپرست) | نمایندگان زنان سرپرست خانوار | محله شغاف (حاشیه) | تسهیل‌گر بومی (ثبت نیابتی) | نیازمند پشتیبانی ایاب‌واذهاب |
۳
سند سوم از ۵ گانه
سند ۳: نقشه قدرت-منفعت
Power-Interest Grid (Mendelow Matrix)ساختار استاندارد الگو (Template)
نمودار و ماتریس تحلیلی ۲×۲ جهت جانمایی کنشگران بر اساس دو محور «قدرت/نفوذ (Power - Y)» و «منفعت/اثرپذیری (Interest - X)» با نمره ۱ تا ۵، و تعیین استراتژی تعاملی الزامی.
میزان قدرت / نفوذ (Power) — زیاد ▲
۲
جلب رضایت
Keep Satisfied
- شرکت آب منطقه‌ای (حریم سد مهاباد)
- اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان
۱
هم‌تصمیمی و کلیدی
Key Players
- شهرداری و شورای اسلامی شهر مهاباد
- اداره کل راه و شهرسازی استان (کارفرما)
- مالکان کلان و توسعه‌گران پهنه‌های تجاری
۴
مخاطبان عمومی
Keep Informed
- مسافران و گردشگران عبوری
- اصناف غیرمرتبط با طرح جامع
- انجمن‌های استانی غیرفعال در مهاباد
۳
توانمندسازی / گروه‌های بی‌صدا
Empower / Voiceless
- ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی (مجبورسو و شغاف)
- کانون معلولان جسمی-حرکتی و سالمندان
- کسبه خرد بازار سنتی و تاناکورای مهاباد
میزان منفعت / اثرپذیری از طرح (Interest) — زیاد ►
جدول استراتژی‌های تعاملی تعیین‌شده برای مهاباد
| زون ماتریس | گروه کنشگران شاخص مهاباد | امتیاز (X, Y) | استراتژی تعاملی الزامی | ابزار عملیاتی تخصصی |
|---|---|---|---|---|
| زون ۱ (کلیدی) | شهرداری، شورای شهر، راه و شهرسازی | (4.5, 4.8) |
هم‌تصمیمی و مشارکت مستقیم | عضویت در شورای راهبری، کارگاه‌های دلفی |
| زون ۲ (محتاط) | امور آب (سد مهاباد)، میراث فرهنگی | (2.1, 4.2) |
جلب رضایت و مدیریت انتظارات | استعلام رسمی برنامه‌های بخشی، قفل ۷۲ ساعته |
| زون ۳ (بی‌صدا) | حاشیه‌نشینان مجبورسو، معلولان | (4.8, 1.8) |
توانمندسازی و تضمین حضور | تسهیل‌گری میدانی، Walkshops، ثبت نیابتی |
| زون ۴ (عمومی) | مسافران و گردشگران موردی | (1.5, 1.2) |
اطلاعات‌رسانی عمومی | درگاه وب پیشخوان، اینفوگرافیک، تیزر |
۴
سند چهارم از ۵ گانه
سند ۴: استراتژی جلب گروه‌های بی‌صدا
Voiceless Groups Strategy (Article 8)ساختار استاندارد الگو (Template)
برنامه عملیاتی اختصاصی (موضوع ماده ۸ دستورالعمل) جهت شناسایی موانع، ارائه خدمات حمایتی و تضمین حضور اقشار کمتر شنیده‌شده و محروم.
شناسنامه الگوی سند «استراتژی جلب گروه‌های بی‌صدا (ماده ۸)»
- ماتریس عارضه‌یابی و شناسایی موانع مشارکت (فیزیکی، زبانی، زمانی، تکنولوژیک)
- بسته خدمات حمایتی و مناسب‌سازی الزام‌آور (ایاب‌واذهاب، پذیرایی، مراقبت فرزندان)
- جدول زمان‌بندی و مکان‌یابی جلسات در بسترهای محلی (مساجد، مدارس، فرهنگ‌سراها)
- روش‌های تعاملی ساده‌شده (تسهیل‌گری نیابتی، فرم‌های تصویری، Walkshops)
نمونه پرشده و اجرایی (پایلوت شهر مهاباد)
۱) ماتریس شناسایی موانع و خدمات حمایتی در محلات هدف مهاباد:
♿ گروه هدف ۱: افراد دارای معلولیت جسمی-حرکتی و سالمندان (محله پیرانشهر و مجبورسو)
- ❌ مانع اصلی: عدم مناسب‌سازی سالن‌های اداری و معابر عمومی جهت تردد چرخ‌ویل
- ✅ خدمات حمایتی الزام‌آور: تأمین خودروی مناسب‌سازی‌شده شهرداری جهت ایاب‌واذهاب، برگزاری جلسه در طبقه همکف فرهنگ‌سرای مهاباد با رمپ استاندارد
👩 گروه هدف ۲: زنان سرپرست خانوار و مادران کم‌درآمد (سکونتگاه غیررسمی شغاف)
- ❌ مانع اصلی: مشغله نگهداری فرزندان، عدم امکان خروج از محله در ساعات اداری
- ✅ خدمات حمایتی الزام‌آور: پیش‌بینی مهدکودک موقت و مربی در محل کارگاه، برگزاری نشست‌ها در ساعات عصرگاهی (۱۷ تا ۱۹) در مدرسه دخترانه محله
📖 گروه هدف ۳: شهروندان کم‌سواد یا فاقد ابزار هوشمند
- ❌ مانع اصلی: پیچیدگی فرم‌های اینترنتی و ادبیات شهرسازی
- ✅ خدمات حمایتی الزام‌آور: اعزام تسهیل‌گران بومی مسلط به زبان کردی جهت ثبت نظر نیابتی (Proxy Submission) و ارائه نقشه برشورهای نقاشی‌شده/تصویری
۲) تقویم مکان‌مندی نشست‌های محلی گروه‌های بی‌صدا در مهاباد:
- 📅 نشست محله مجبورسو: روز دوشنبه — ساعت ۱۸ — مسجد شافعی مجبورسو (با حضور تسهیل‌گر میدانی)
- 🚶 پیمایش پیاده‌مداری معلولان (Walkshop): روز پنج‌شنبه — ساعت ۱۰ صبح — مسیر بازار سنتی تا میدان شهرداری جهت برداشت موانع کالبدی
۵
سند پنجم از ۵ گانه
سند ۵: پیشخوان برخط فعال‌شده
Online Engagement Portal Specification (Article 6)ساختار استاندارد الگو (Template)
مستند مشخصات فنی، معماری ماژول‌ها و نمونه نمای بصری پیشخوان شفافیت شهری (موضوع ماده ۶ دستورالعمل).
پیکربندی ماژول‌های ۵ گانه پیشخوان برخط (ماده ۶)
ماژول ۱
اطلاع‌رسانی پیشگیرانه
گاه‌شمار شفافیت با قفل معکوس ۷۲ ساعته
ماژول ۲
مخزن اسناد و نقشه‌ها
De-jargonized Maps — نقشه‌های ساده‌شده
ماژول ۳
موتور دریافت آراء
PPGIS / Maptionnaire — پیشنهادات مکان‌مند
ماژول ۴
پیگیری پرونده
کد ۱۶ رقمی یکتا و FSM رد/قبول نظر
ماژول ۵
آرشیو عمومی و شکایات
ماژول اعلان شکایات زنده
نمونه پرشده و مشخصات فنی (پیشخوان برخط طرح جامع مهاباد)
🔗 آدرس پیشخوان پایلوت: mahabad.osalliyat.ir (متصل به سامانه متمرکز شهری)
نمونه محتوای بارگذاری‌شده در ماژول قفل ۷۲ ساعته (ماده ۶)
mahabad.osalliyat.ir — transparency-timer
[ 🔒 قفل زمان‌بندی شفافیت فعال است — مهلت باقی‌مانده: ۵۴ ساعت و ۲۲ دقیقه ]
دستور جلسه: اولین نشست مسئله‌یابی توسعه فضایی بافت تاریخی و بازار مهاباد
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۵/۰۲/۲۵ — ساعت ۱۰:۰۰
مکان: سالن همایش شهرداری مهاباد
اسناد پیوست جهت مطالعه پیشگیرانه:
۱. متن ساده‌شده اهداف فاز اول طرح جامع مهاباد
└─ (فایل PDF — ۱.۲ مگابایت)
۲. نقشه تعاملی محدوده بازار سنتی و محلات پیرامونی
└─ (لینک PPGIS)
نمونه کد پیگیری ۱۶ رقمی و خروجی FSM (پنل شهروند)
- 🎯 کد یکتای پیگیری صادرشده:
MHB-1405-8902-4156 - 📝 موضوع نظر: «درخواست احداث رمپ معلولان در ورودی بازار تاناکورای مهاباد»
- ✅ وضعیت فعلی پرونده: پذیرفته‌شده در مطالعات فاز اول (توسط تیم مشاور)
- 📋 دلیل فنی و قانونی ثبت‌شده توسط مشاور (الزام ماده ۶): «نظر منطبق بر ماده ۸ دستورالعمل مشارکت (تضمین دسترسی معلولان) و بند ۲-۲-۶ شرح خدمات نوین (شبکه پیاده) بوده و در لایه تعریض و مناسب‌سازی GIS تثبیت شد.»
خلاصه نحوه کاربرد اسناد ۵ گانه
Summary & Application Guide✅
این اسناد ۵ گانه پس از تکمیل توسط مشاور و تسهیل‌گران، در قالب «بسته اسناد پشتیبان گام اول» به دبیرخانه شورای راهبری طرح جامع در اداره کل راه و شهرسازی استان تحویل داده شده و شرط لازم برای تأیید صورت‌وضعیت اول مشاور خواهند بود.
🎯
۵ سند خروجی گام اول:
- طرح مشارکت (Participation Plan)
- شناسنامه و بانک اطلاعاتی کنشگران (Stakeholder Directory)
- نقشه قدرت-منفعت (Power-Interest Grid)
- استراتژی جلب گروه‌های بی‌صدا (Voiceless Groups Strategy)
- پیشخوان برخط فعال‌شده (Online Engagement Portal)