📝 برنامه اجرایی و تشریحی «نگارش ساختارمند سند دستور کار توسعه فضایی شهر»
City Agenda

۰ مقدمه و ضرورت گام ۳

پس از ترسیم تصویر آینده در گام ۱ و مدیریت تعارضات منافع بر پایه ماده ۹ دستورالعمل در گام ۲، فرآیند تصمیم‌سازی وارد مرحله نگارش حقوقی و ساختاردهی فنی می‌شود. بر اساس بند ۱-۱-۲ و بند ۱-۶-۱ سند چارچوب و شرح خدمات نوین، «سند دستور کار توسعه فضایی شهر» خروجی اصلی و کلیدی مرحله اول طرح جامع (مرحله تشخیص) است.

◈ خط فرآیند ۵ مرحله‌ای نگارش ساختارمند سند دستور کار

                                    ┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
                                    │  خط فرآیند ۵‌مرحله‌ای نگارش ساختارمند سند دستور کار      │
                                    └──────────────────────────┬──────────────────────────────┘
                                                               │
        ┌──────────────────────────────┬───────────────────────┼───────────────────────┬──────────────────────────────┐
        ▼                              ▼                       ▼                       ▼                              ▼
┌───────────────┐              ┌───────────────┐       ┌───────────────┐       ┌───────────────┐              ┌───────────────┐
│ ۱. تدوین      │              │ ۲. ساختاردهی  │       │ ۳. ترسیم      │       │ ۴. تنظیم      │              │ ۵. پیوند      │
│   بیانیه‌های   │              │   جدول مسائل  │       │   نقشه        │       │   تعهدات      │              │   داده‌ای و   │
│   پایه        │              │   راهبردی     │       │   سیاست‌گذاری │       │   حقوقی-اداری │              │   Geodatabase │
└───────┬───────┘              └───────┬───────┘       └───────┬───────┘       └───────┬───────┘              └───────┬───────┘
  • بیانیه مأموریت و چشم‌انداز  • ۵ تا ۸ مسئله کلیدی    • مقایسه ۱:۵۰۰۰ تا ۱:۲۵۰۰۰• دستگاه متولی و همکار  • لایه‌های GIS
  • اهداف بلند/میان/کوتاه‌مدت  • کدگذاری یکتا          • پهنه‌های کلان مداخله  • محل و منبع تامین اعتبار • لینک به کد ۱۶ رقمی
  • برآورد ظرفیت‌های موجود      • اتصال به کدهای ۱۶ رقمی • زون‌های حفاظت و بازآفرینی• بازه زمانی انجام تعهد  • ماشین حالت پیشخوان

۱ تشریح تفصیلی گام‌به‌گام فرآیند اجرا (۵ مرحله عملیاتی)

۱ تدوین و فرمول‌بندی بیانیه‌های پایه (مأموریت، چشم‌انداز و اهداف راهبردی)

اقدامات عملیاتی

1. تنظیم بیانیه مأموریت و چشم‌انداز (Vision & Mission Statement): نگارش متن کلان چشم‌انداز بر اساس برآورد ظرفیت‌ها و دارایی‌های موجود یا قابل تأمین در سطوح محلی، منطقه‌ای (و ملی/فراملی در صورت وجود).
2. تنظیم بیانیه اهداف ۳‌سطحی: ساختاردهی اهداف در ۳ افق زمانی مشخص منطبق بر بند ۱-۱-۲ شرح خدمات نوین:
   • اهداف بلندمدت (۱۰ ساله): جهت‌گیری‌های کلان ساختار فضایی و پایداری زیست‌محیطی.
   • اهداف میان‌مدت (۵ ساله): پروژه‌های محرک توسعه، بازآفرینی بافت‌های هدف و اصلاح شبکه معابر.
   • اهداف کوتاه‌مدت (۲ ساله): اقدامات عاجل، مناسب‌سازی‌ها و رفع نقاط حاد خطر کالبدی.

۲ ساختاردهی جدول مسائل و موضوعات راهبردی شهر (Core Strategic Issues)

اقدامات عملیاتی

1. تعیین ۵ تا ۸ مسئله محوری شهر: دسته‌بندی موضوعات راهبردی بر اساس اولویت‌بندی‌های مشارکتی و ظرفیت‌های اقتصادی-اجتماعی.
2. کدگذاری یکتا و ساختاردهی جدول: تخصیص شناسه یکتا (مانند ISSUE-SYS06-01) به هر مسئله در جدول اصلی دستور کار.
3. اتصال به کدهای پیگیری ۱۶ رقمی شهروندان: الصاق کدهای ۱۶ رقمی متصل به هر مسئله جهت حفظ کامل قابلیت ردیابی شفاف (Traceability) در سامانه پیشخوان مشارکت.

۳ ترسیم نقشه سیاست‌گذاری و نقشه سازمان فضایی پیشنهادی (Spatial Policy Map)

مشخصات فنی نقشه

• مقیاس نقشه: ترسیم نقشه سیاست‌گذاری فضایی در مقیاس ۱:۵۰۰۰ تا ۱:۲۵۰۰۰ برای محدوده و حریم شهر.

لایه‌های اصلی نقشه سیاست‌گذاری

۴ تدوین چارچوب تعهدات حقوقی-اداری، تقسیم کار نهادی، زمان‌بندی و منابع اعتباری

اقدامات عملیاتی

1. تعیین تقسیم کار نهادی (مسئولیت‌ها): مشخص کردن صریح دستگاه متولی اصلی و دستگاه‌های همکار برای اجرای هر سیاست کالبدی.
2. تعیین منبع و محل تأمین اعتبار مالی: درج دقیق منبع مالی شامل: بودجه سالانه شهرداری، اعتبارات استانی/ملی، مشارکت بخش خصوصی (PPP)، یا صندوق‌های بومی بازآفرینی.
3. تعیین زمان‌بندی دقیق انجام تعهد: تنظیم بازه زمانی الزام‌آور (سال آغاز و سال اتمام تعهد) جهت امکان نظارت و پایش ۱۰ ساله.

۵ پیوند داده‌ای، لایه‌بندی GIS و انتشار نسخه پیش‌نویس در پیشخوان

اقدامات عملیاتی

1. تولید لایه‌های استاندارد PostGIS Geodatabase: تبدیل کلیه جداول و نقشه‌ها به فایل‌های برداری استاندارد (GeoJSON / Shapefile) طبق استاندارد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی.
2. بارگذاری در درگاه پیشخوان شهری: انتشار نسخه ساده‌شده (Infographic) و متن کامل پیش‌نویس دستور کار برای اطلاع عموم در سامانه برخط.
3. ارتقای ماشین حالت نظرات مردمی: تغییر خودکار وضعیت نظرات مرتبط در پیشخوان به حالت درج‌شده در پیش‌نویس دستور کار و ارسال پیامک به دارندگان کدهای ۱۶ رقمی.

۲ ماتریس اجزای ساختاری سند «دستور کار» به تفکیک نظام‌های ۹گانه مطالعاتی

جدول زیر ساختار الزام‌آور محتوایی و حقوقی سند دستور کار را به تفکیک کارتابل نظام‌های ۹گانه شرح خدمات نوین نشان می‌دهد:

۳ برنامه زمان‌بندی عملیاتی (SOP — بازه ۶ روزه) و ماتریس RACI

این گام ظرف مدت ۶ روز کاری طبق زمان‌بندی و تفکیک مسئولیت‌های زیر پیاده‌سازی می‌شود:

جدول زمان‌بندی و مراحل SOP گام ۳ نگارش دستور کار

ماتریس مسئولیت‌های اجرایی (RACI Matrix)

۴ سنجه‌ها، گاردها و شاخص‌های کنترل کیفیت ناظر فنی

ناظر فنی اداره کل راه و شهرسازی استان پیش از ارجاع سند به شورای راهبری، موارد زیر را ممیزی می‌کند:

۵ ساختار داده‌ای GeoJSON لایه سیاست‌های سند دستور کار

نمونه رکورد GeoJSON استاندارد یک حکم مصوب در سند دستور کار توسعه فضایی شهر جهت ثبت در دیتابیس PostGIS:

{
  "type": "FeatureCollection",
  "crs": {
    "type": "name",
    "properties": { "name": "urn:ogc:def:crs:OGC:1.3:CRS84" }
  },
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Polygon",
        "coordinates": [[[45.7580, 36.7640], [45.7600, 36.7640],
                         [45.7600, 36.7660], [45.7580, 36.7660],
                         [45.7580, 36.7640]]]
      },
      "properties": {
        "CityAgendaPolicyID": "AGENDA-MHB-1405-POL02",
        "TargetSystemCode": "System6_Infrastructure_and_Traffic",
        "PolicyTitle": "آرام‌سازی ترافیک، احداث رمپ‌های استاندارد معلولان و پیاده‌راه‌سازی مرکز شهر",
        "CoreIssueReferenceID": "ISSUE-SYS06-01",
        "EnforceableLegalEntity": "Municipality_Traffic_Dep",
        "CooperatingEntities": [
          "Traffic_Police",
          "Behzisti_Organization"
        ],
        "FundingSource": "Traffic_Fines_Budget_And_Municipal_Civil_Credit",
        "ExecutionTimeframe": "1405-1407_2Years",
        "Linked16DigitTrackingCodes": [
          "MHB-1405-9921-4012",
          "MHB-1405-8810-3301"
        ],
        "MapScale": "1:5000",
        "IsPiiMasked": true
      }
    }
  ]
}